NIEUWS
AI en boeken
AI zet de boekenwereld flink op z’n kop — in ieder geval aan de productiekant. Uit recente onderzoeken blijkt dat generatieve AI het maken van nieuwe titels versnelt: auteurs en uitgevers gebruiken slimme tools om sneller te schrijven, te redigeren en ideeën uit te werken. De digitale assistent schrijft dus steeds vaker mee.
Maar aan de lezerskant blijft alles opvallend vertrouwd. Hoeveel AI er achter de schermen ook meedraait, de manier waarop mensen boeken consumeren verandert nauwelijks.
Het papieren boek blijft de absolute favoriet en domineert nog steeds de markt.
Kort gezegd: AI verandert hoe boeken ontstaan, maar niet hoe we ze lezen. Papier blijft koning.
Papieren boek blijft koning, onderzoek ABN AMRO
Elektronische boeken en audioboeken zijn inmiddels niet meer weg te denken uit de boekenwereld. In 2025 gingen er zo’n 4 miljoen e‑boeken over de digitale toonbank, goed voor 42 miljoen euro omzet. Daarmee pakken e‑boeken ongeveer 6 procent van de totale Nederlandse boekenomzet. Audioboeken zitten óók stevig in de lift, vooral dankzij abonnementsdiensten zoals Spotify en Storytel. Volgens GfK luisterde in 2025 al een kwart van de Nederlanders naar audioboeken. Digitaal groeit dus gestaag, maar blijft vooralsnog vooral een aanvulling op papier.
Toch blijft het papieren boek de onbetwiste basis van de markt. ABN AMRO schat dat in 2025 zo’n 86 procent van alle verkochte boeken nog steeds van papier is (studieboeken niet meegerekend). In omzet ligt dat aandeel zelfs nóg hoger, simpelweg omdat papieren boeken gemiddeld duurder zijn dan e‑boeken of audioboeken.
En Nederland staat daarin niet alleen. Ook in de Verenigde Staten – vaak een voorloper in mediatrends – blijft papier dominant. Daar schommelt het omzetaandeel van fysieke boeken al jaren rond de 80 procent, blijkt uit cijfers van de Association of American Publishers.
De vraag is dus eigenlijk niet of papier blijft. Dat doet het. De echte vraag is: hoe ontwikkelt digitaal zich naast dat stevige papieren fundament?
E‑boeken en audioboeken hebben een paar onmiskenbare pluspunten. Met een e‑reader stop je moeiteloos honderden boeken in je koffer, zonder dat je bagage uitpuilt. De schermen lezen prettig, zijn zacht voor de ogen en hebben ingebouwde verlichting. Dankzij digitale bladwijzers en een zoekfunctie vind je razendsnel je weg in een tekst.
Audioboeken voegen daar nog een extra laag gemak aan toe: je luistert ze onderweg, tijdens het sporten of gewoon terwijl je kookt. Zo past ‘lezen’ ineens verrassend soepel in een druk leven.
Toch blijft de charme van het papieren boek iets bijzonders. Veel lezers houden van het gevoel van papier, het ritme van pagina’s omslaan en zelfs van die typische boekengeur. Onderzoek van de Universiteit van Tokio laat met MRI‑scans zien dat papierlezen andere hersenprocessen activeert dan lezen vanaf een scherm — processen die samenhangen met dieper begrip en beter onthouden. En dan is er nog de emotionele kant: een papieren boek is een bezit, iets dat je in de kast zet en dat een stukje van je identiteit laat zien. Bovendien werkt papier altijd, zelfs als de batterij van je e‑reader het begeeft. Kijk je naar het leesgedrag, dan zie je een duidelijke tweedeling. Bijna de helft van de lezers blijft trouw aan papier. Een bijna even grote groep leest hybride: een mix van papier, e‑boeken en audioboeken, in allerlei verhoudingen. Slechts 2 procent luistert uitsluitend naar audioboeken, terwijl 5 procent alleen e‑boeken leest.
