NIEUWS
Risico's in Nederland
In Nederland hebben we bijna altijd stroom, water en internet. Maar bij een noodsituatie, zoals extreem weer, oorlog of een grote storing, kan dit ineens wegvallen. Hulp kan dan even op zich laten wachten. Daarom is het slim om goed voorbereid te zijn. Dat vraagt actie van iedereen: van de overheid, maar ook van burgers en hun omgeving. Door je goed voor te bereiden, kun je jezelf én anderen helpen als het nodig is.
Ontwikkelingen in de globale machtsbalans
Op dit moment is de wereld turbulenter dan ooit. Mensen voelen zich onzeker over hun veiligheid. Hoe komt dat?
De Westerse dominantie, die na het einde van de Koude Oorlog, vooral werd bepaald door de Amerikaanse hegemonie, neemt af. Na de Tweede Wereldoorlog ontstond er een structurele samenwerking tussen Noord Amerika en West Europa met als karakter een liberale-internationale orde. Deze verliest nu haar invloed en betekenis. Deze ontwikkeling doet zich in 2026 voor in een wereld die wordt gekenmerkt door grotere spanningen tussen de grote mogendheden (China, Rusland en de USA), complexere regionaal conflicten (Oekraïne, Gaza, Soedan, Iran etc) en moeizame internationale (multilaterale) samenwerking (USA van Trump en haar geallieerden).
De mondiale machtsverschuiving is al enige tijd gaande. Je kan daarbij een onderscheid maken tussen de verschuivende economische machtsrelaties en de militaire machtsverhoudingen.
Op economisch vlak stond BRICS voor een verschuiving van primair economische macht naar opkomende landen uit de voormalige ‘tweede’ en ‘derde wereld’. Dit proces van verschuiving wordt vertraagd door vertragingen van de economische groei in China, de economische en politieke problemen in Brazilië en Zuid-Afrika. Ook de effecten van sancties en gedaalde olie- en gasprijzen op de Russische (oorlogs)economie laten zien dat de ontwikkeling van de verschuivende economische balans onvoorspelbaar is. Toch mag voor de langere termijn worden verwacht dat de verschuiving van economische macht doorzet, waarbij in het bijzonder China en India op termijn een dominante positie binnen de wereldeconomie zullen innemen.
Kijkend naar de militaire machtsverhoudingen, blijft de USA voorlopig de grootste mogendheid. Het land heeft verreweg het grootste defensiebudget van de wereld. China heeft de afgelopen jaren voor de modernisering van de Chinese strijdkrachten de defensie-uitgaven sterk opgeschroefd, en haar ambities om Oost-Azië te domineren zijn versterkt. Denk hierbij onderandere aan het verder oprekken van de invloedssfeer in de Zuid Chinese zee en het terugbrengen van de provincie Taiwan in het moederland. Japan heeft als reactie op de toegenomen assertiviteit van China in de Zuid-Chinese Zee een stijging van het defensiebudget doorgevoerd. Ook is er een verschuiving gaande van de aandacht van de USA van Europa naar Azië. Deze verschuiving heeft tot gevolg dat Europese NAVO landen de investeringen in en het budget voor defensie sterk hebben opgevoerd.
Begin dit jaar heeft de Amerikaanse president één ding duidelijk gemaakt: de militaire operatie in Venezuela was het begin van een grotere campagne om heer en meester te worden op het westelijk halfrond, de zogenaamde Nationale Veiligheid Strategie. Inmiddels heeft hij gedreigd met militair ingrijpen in Colombia, Cuba, Mexico en NAVO-partner Groenland. Deskundigen zien hierin een definitieve breuk met de liberale wereldorde die de USA zelf zorgvuldig heeft opgebouwd. Met deze nieuwe koers volgt Amerika de lijn van de Chinese leider Xi Jinping en de Russische president Vladimir Poetin, die al langer een wereldorde nastreven waarin de macht van de sterkste geldt.